Van ‘clean eating’ tot een maand geen alcohol: hoeveel zin heeft een detox na de feesten?
Een nieuw jaar, daar horen meestal ook een paar goede voornemens bij. Bijzonder in trek na de feesten: een deugddoende detox voor lichaam en geest. Maar je lijf actief ‘ontgiften’: heeft dat eigenlijk wel zin? “Achter de meeste hippe voedingsadviezen en gezondheidsclaims schuilt helaas maar weinig wetenschap.”
Van een vijfdaagse sapjeskuur tot clean eating of een maand lang elke ochtend een mix van citroenwater en azijn naar binnen spelen: de huis-tuin-en-keukenmiddeltjes om ons lichaam aan het begin van een nieuw jaar te resetten, zijn legio. De zogenaamde superpoeders en zuiverende capsules die hetzelfde beloven, alomtegenwoordig. Te mooi om waar te zijn, denkt u? Dat klopt.
Gezondheidsexpert en auteur van Alles wat je moet weten over eten, Sanne Mouha: “Maar heel weinig van die supplementen hebben een wetenschappelijke basis. De meeste spelen met hun mooie verpakkingen en catchy gezondheidsclaims gewoon in op ons verlangen naar controle. En op onze hypegevoeligheid, want weten hoe we gezond eten, doen we al heel lang. De meeste van die adviezen waar echt waarde in zit – zoals drink voldoende water en eet genoeg vezels – klinken echter heel saai. En saaiheid verdragen mensen niet goed: liever dan vasthouden aan geijkte basics springen we mee op de kar van hippe adviezen die ons alweer een nieuwe en betere manier van controle beloven. En een shortcut naar een jong, gezond en strak lichaam natuurlijk.” (lacht)
Weten hoe we precies gezond eten doen we al lang. Heel ‘sexy’ klinken die geijkte adviezen echter niet, en dus laten we ons telkens weer verleiden tot hippe nieuwe voedingsadviezen
Wat niet helpt, is dat de meeste detoxkuren je tijdelijk ook wel beter in je vel kunnen doen voelen. Maar dat heeft helaas meer met psychologie dan met wetenschap te maken. Mouha: “Tijdens zo’n detoxkuur leg je jezelf restricties op. Daaraan vasthouden, geeft een gevoel van controle en dát brengt in je brein dan weer een stroom van dopamine (een ‘beloningshormoon’, red.) op gang. Daardoor voel je je letterlijk beter, mogelijk zelfs lichter en gezonder. Maar veel te maken met dat citroensap of dat matchapoeder heeft dat dus niet. Wel met jezelf een voornemen opleggen en de vreugde die je er als mens in schept genoeg discipline aan de dag te kunnen leggen, om daar ook vast te houden.”
Gezonde darmen: microbioom-boost
De enige supplementen waar wel waarde in kan zitten, zijn die met vezels. “Want daarvan weten we dat ze een gunstige invloed hebben op de goede bacteriën in onze darmen. En die zijn heel belangrijk: ze bepalen bijvoorbeeld onder andere mee hoe goed onze spijsvertering loopt en hoeveel gezonde stoffen we opnemen in ons bloed.”
Maar wie gezond eet, heeft ook die normaal gezien niet nodig: “Zo’n pilletje met vezelsupplement bevat maximaal 5 à 10 gram vezels: veel minder dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. En ook veel minder dan de hoeveelheid die iemand met een gezond eetpatroon – met voldoende fruit, groenten, volkorenpasta en zilvervliesrijst bijvoorbeeld, sowieso binnenkrijgt. In 2026 daar wat meer op letten, is dan ook de boodschap.”
‘De enige supplementen waar wel waarde in zit, zijn die met vezels. Want die hebben een gunstige invloed op de goede bacteriën in onze darmen’
Concreet betekent dat: per dag twee verschillende soorten groenten – in totaal goed voor 250 gram oftewel: drie grote vuisten – en twee verschillende stukken fruit.” Best ook op te nemen in je dagelijks dieet: volkorengranen – zoals die in rijst of pasta –, peulvruchten, noten en zaden, eiwitten – zoals je die vindt in vlees en vis – en melk, plantaardig of gewoon.
Wil je toch echt een maand detoxen, dan raadt Mouha aan om geen alcohol te drinken: “Want alcohol is sowieso niet goed voor je lijf, dus hoe minder je daarvan binnenkrijgt hoe beter – ook al is het dan maar een ban voor één of twee maanden.” Ook hier nog beter dan een detox echter: de inname van alcohol gewoon áltijd aan banden leggen. Net als consequent gezond en evenwichtig eten: niet alleen in januari, maar het hele jaar door.”
Meer tips om een gezond eetpatroon uit te bouwen? Lees dan ‘Alles wat je moet weten over eten’, van Sanne Mouha (Lannoo, € 24,99).
Meer lezen:
Fout opgemerkt of meer nieuws? Meld het hier
