Naast yoga, mindfulness en klassieke meditatie, raken er de laatste jaren ook steeds meer ‘alternatieve’ manieren in zwang, om terug een beetje ruimte in het hoofd en emotionele balans in het lichaam te vinden. Een van die methodes in opmars, is reiki. Maar wat is reiki eigenlijk, en wat moeten we ons er precies bij voorstellen?

Feeling deed de test en ging langs bij Stefanie Durieux, reiki-coach en oprichtster van de jonge urban yoga-reiki-start-up The Space Within.me.

1. Wat is Reiki?

Stefanie: “Reiki is een Japanse relaxatietechniek die ons kan helpen lichamelijk – en daardoor dus ook mentaal – te ontspannen, en ook ons algemeen stressniveau naar beneden te halen. Het basisgedachtegoed vanwaaruit de techniek vertrekt, is dat alle dingen in de kosmos – dus mensen inclusief – een bepaalde energie bezitten. Door dingen die er in ons dagelijks leven gebeuren, kan die energiedoorstroom echter verstoord worden, waardoor we mentaal en emotioneel een beetje uit balans raken.”

“Wat een reiki-coach tijdens een sessie probeert te doen, is die ‘disbalans’ in je lichaam opnieuw wat meer op orde te krijgen. Dat gebeurt door middel van aanrakingen, maar ook door bewegingen die dan wel bóven het fysieke lichaam van de cliënt vallen, maar wel nog in diens energieveld plaatsvinden. De reiki-coach is daarbij in feite niet meer dan een doorgeefluik: door de aanrakingen hopen we de energiebanen een beetje los te maken, waardoor de energie weer normaal – zonder obstructies – kan stromen.”

2. Onze energie ‘terug in balans’ brengen via aanraking: hoe werkt dat dan?

Stefanie: “Binnen de reiki-traditie zijn er twee manieren om die techniek te benaderen. Een eerste is de holistische denkwijze, die spreekt over energieën en chakra’s, maar die voor veel mensen als een ver-van-ons-bed-show zal klinken. Een tweede, meer toegankelijke manier om reiki te begrijpen, is vanuit een puur fysiek, biologisch standpunt: namelijk dat fysieke aanraking er door een onlosmakelijke verbinding tussen lichaam en geest voor kan zorgen dat er ook op mentaal emotioneel vlak dingen loskomen of veranderen.

Die onlosmakelijke band tussen lichaam en geest, is iets dat in de westerse traditie lange tijd onder de radar is geschoven, en waar nu eigenlijk pas recent opnieuw wetenschappelijk op wordt ingezoomd. In meer oosters gerichte tradities echter, is men zich van deze verbinding wel altijd meer bewust geweest: denk bijvoorbeeld maar aan de Chinese geneeskunde of shiatsu-massagetechnieken. Die vertrekken allemaal vanuit de gedachte dat er bepaalde punten in ons lichaam zijn – of je die nu drukpunten, energiebanen of chakra’s wil noemen – die belangrijk zijn voor ons fysiek en mentaal welzijn.”

“Over de biologische connectie tussen lichaam en geest was in onze westerse traditie  lange tijd weinig bekend, maar nu zoomt ook de wetenschap er steeds meer op in”

Los van het feit of je nu zelf wil meegaan in die door de wetenschap nog niet erg goed in kaart gebrachte connectie tussen lichaam en geest, kan reiki ook gewoon heilzaam werken, omdat aanrakingen op zich al een bijzonder relaxerend effect kunnen hebben: ze kunnen een gevoel van rust, warmte en ontspanning in ons wakkermaken. Ook dat valt terug te brengen tot een puur biologische oorzaak: baby’s en kinderen hebben nood aan veel aanraking en lichaamscontact om getroost te worden en om een gevoel van veiligheid en hechting te ontwikkelen. Dat troostende en soothing effect van huidcontact, blijft eigenlijk plakken in ons neuraal systeem. “Ook op latere leeftijd zorgt ‘liefdevolle aanraking’ er dus voor dat we ons als vanzelf iets veiliger en meer op ons gemak gaan voelen”, zo legt Stefanie uit.

Jammer genoeg is het nu net aan dat menselijk contact dat het in onze steeds individualistischer wordende westerse wereld vaak ontbreekt: “Wanneer nemen wij elkaar nog eens écht vast, wanneer knuffelen we elkaar nog eens? Mensen helpen om terug te keren naar die oorspronkelijke behoefte en naar het verbindende van die ervaring, kan op zich al een eerste stap zijn naar een ruimer perspectief op het leven: eentje waarin we ons terug bewust worden van alle dingen die we als mens in se wél nodig hebben, maar die we gaandeweg binnen ons ‘genormaliseerd’ westers leefpatroon over het hoofd zijn gaan zien.”

3. Blokkades in onze energie of in ons lichaam, hoe ontstaan die dan?

Stefanie: “Blokkades in onze energiebaan ontstaan eigenlijk gewoon door het leven van alledag: er kunnen grote dingen zijn die een heel duidelijke impact hebben, denk bijvooorbeeld maar aan een relatiebreuk, maar ook gewone, kleine dingen die zich voordoen tijdens je opvoeding, in je contact met vrienden of op je werk. Al die dingen stapelen zich op en kunnen na verloop van tijd zonder dat we dat doorhebben, toch een soort van disbalans in ons lichaam veroorzaken. Dat gebeurt natuurlijk vooral als je één bepaalde ervaring vaak opdoet, waardoor je niet alleen een soort van ‘breukje’ in je energie op dat vlak zal ontwikkelen, maar ook voor jezelf een afweermechanisme om die gevoeligheid tegen te gaan.”

“Dat emotioneel moeilijke dingen zich ook ‘vastzetten in ons lichaam, is trouwens iets waar we ons op één of ander niveau al heel erg lang bewust van zijn, kijk bijvoorbeeld maar naar onze taal: die zit vol van ‘psychosomatische verwijzingen’. Iemand met verdriet kan een ‘krop in de keel’ hebben,  iemand met liefdesverdriet dan weer ‘een knoop in de maag‘ of zelfs ‘een gebroken hart‘. Sinds kort weten we trouwens ook dat een hart effectief kan ‘breken van verdriet’.”

4. Wat doet het met ons mentaal welzijn als de energie in ons lichaam niet vrij kan stromen?

“Al die kleine knopen in onze energie, zorgen er eigenlijk voor dat mensen op bepaalde vlakken vast komen te zitten: iemand die bijvoorbeeld ooit een erg pijnlijke emotionele relatiebreuk opliep, kan zich onbewust op een bepaald emotioneel vlak gaan afsluiten. Maar wie zich niet langer kan openstellen voor andere mensen, zal ook nooit meer het intense geluk van echte liefde en verbinding ervaren. Een disbalans die voor heel wat ongeluk kan zorgen dus.

“aanrakingen hebben op zich al een relaxerend effect: denk maar aan baby’s die huid-op-huid contact nodig hebben om zich rustig en veilig te voelen”

Het vervelendste van al is trouwens dat die disbalans in onze energie-doorstroom meestal initieel ontstaat zonder dat we hem opmerken. In het ergste geval merken op emotioneel vlak dat we ons toch niet helemaal ‘goed in ons vel’ voelen, of krijgen we er lichamelijke klachten van, maar dat zijn slechts symptomen. Wat reiki voor je kan doen is, je helpen luisteren naar wat je lichaam jou te vertellen heeft. Reiki leert je namelijk om je aandacht te bewegen naar je lichaam – iets dat wij in onze westerse vooral rationaliserende maatschappij absoluut niet meer gewoon zijn.

Ook doordat je reiki-coach zelf gaat werken met je energetische niveaus leer je na verloop van tijd je aandacht een beetje van hoofd naar lichaam verleggen, en kan je op die manier eventueel ruimte ontwikkelen om je leven eens op een andere manier dan puur logisch, rationeel te bekijken: vragen als ‘wat voel ik?’, ‘waarom voel ik dat?’ en ‘en wat zou ik daar eventueel graag aan doen?’, kunnen erg helpen om je leven terug wat meer in een richting te sturen die je ook diep menselijk vervulling kan geven.

5. Is reiki the only way to go?

“Reiki kan een erg goeie eerste stap zijn om de knopen die er gradueel in je lichaam en geest zijn ontstaan te beginnen ontwarren, vooral omdat de drempel en ook het inspanningsniveau voor jezelf bij reiki eigenlijk vrij laag zijn: in principe doet je reiki-coach het meeste werk. Ook via disciplines als yoga en meditatie ontwikkel je aandacht voor je lichaam en een perspectief op het leven dat je een beetje buiten de puur rationele westerse manier van leven kan plaatsen.”

“Het verschil bij die disciplines echter is dat je zelf als beoefenaar al erg veel inspanning moet leveren: je moet zelf actief proberen je state of mind om te buigen, en er dagelijks of anders toch minstens wekelijks wat tijd voor uittrekken om te oefenen. Bij reiki wordt het werk eigenlijk voor jou gedaan: je moet gewoon op de tafel gaan liggen en je laten meevoeren in de ontspannen sfeer van je eigen lichaam.”

Natuurlijk is het bij reiki wel net als bij osteopathie of bij een kraker: een reiki-coach kan je helpen om de eerste stappen te zetten, maar als je eenmaal buiten gewoon terug opnieuw – als een struisvogel met de kop in het zand – in dezelfde gewoontes gaat vervallen, dan lig je na een maandje uiteraard gewoon opnieuw op de tafel met exact dezelfde problemen. Het komt erop aan de gemaakte switch in denken en voelen ook vast te houden en te benutten om je leven zelf op een andere manier in te richten of je denken anders te beginnen oriënteren.”

6. Waarom is er vandaag zo’n grote interesse in meditatie, yoga, reiki en andere ‘geestesverruimende praktijken’?

Ik denk dat er vandaag in het Westen een manier van leven heerst, die in feite helemaal niet bij onze natuurlijke staat past. Bij sommige mensen sluit de westerse norm van werken, carrière maken, economisch materialisme en kapitalistisch streven, echter nog relatief goed aan bij hun gestel: zij zullen het ‘leven zoals het is anno 2019’ dan ook beter verdragen dan mensen die een gevoeliger gestel hebben. Het is die laatste categorie die zich op termijn door het droge, snelle, weinig verbindende en vaak nog weinig bezielde westerse leven toch uitgeput zal gaan voelen: ze zullen een soort gemis gaan ervaren, een gebrek aan voldoening – of ze zullen natuurlijk gewoon last krijgen van allerlei psychosomatische of fysieke klachten die hen willen vertellen dat er iets niet in orde is – en het is dan ook deze categorie mensen die vandaag zo massaal op zoek gaat naar dingen als yoga en reiki om opnieuw terug een beetje meer zuurstof aan het leven te geven.”

“Reiki kan je helpen om los te breken uit een puur rationele visie op het leven en je door je te doen focussen op je eigen lichaam leren om dingen voortaan ook te gaan voelen”

Bovendien zijn we momenteel aanbeland bij een generatie jongeren – de zogenaamde Millennials – die tegen het falen van het kapitalistisch, neoliberale systeem aanlopen: ze merken dat de manier van leven die nog wel werkte voor de voorgaande generatie, niet meer te houden is, en gaan op zoek naar altneratieve leefwijzen die wel op hun nieuwe noden inspelen. Dat we ons daarvoor vooral naar Oosterse landen keren, waar disciplines als reiki en meditatie hun oorsprong vinden, mag niet verwonderen: daar heersen vaak heel andere, meer gemoedelijke en op zichzelf terugplooiende manieren van leven.

7. Dus: een ruimere levensvisie met meer zuurstof voor ons ‘menszijn’, hoe pakken we dat aan?

“Hoe we het móéten aanpakken, weet ik natuurlijk niet, maar ons bewust worden van het feit dat het niet is omdat het overgrote merendeel van de westerse samenleving zijn leven op een bepaalde manier indeelt (denk: carrière maken, hard werken en daarnaast ook nog het perfecte huisje-tuintje-boompje creëren), dat dat patroon daarom voor iedereen per sé de heilige graal vormt, is een belangrijkse eerste stap.

We moeten de verwachtingen voor ons eigen leven en vooral ook de evaluatie en waardering van onze eigen persoon, proberen los te koppelen van deze ‘opgelegde en ingesleten norm’ en meer proberen te leven vanuit: “Wat heb ik nodig?” en “Hoe wil ik mijn leven indelen?”. Heb ik liever een partime job, geen kinderen, een gedeeld huurhuis en besteed ik daarnaast mijn vrije tijd liever aan het zoeken van zen in een houten chalet ergens diep in de bergen: than why the *** not?”

Lees ook: