Je hebt buikpijn en voor je het weet, propt een gastro-enteroloog een slang in je keel. Geconstipeerd? Nog liever dan een grote boodschap doen… voor een röntgenapparaat. Als deze onderzoeken niet zo gênant waren, zagen we er zeker de grap van in.

Herinner je je de iconische scène uit Alien, waar de borstkas van acteur John Hurt openbarst en er zich een glibberig babymonster uit wringt? De uren daarvoor was hij verwikkeld in een wurgomhelzing met de mama-alien, die via een tentakel het embryo in zijn maag plaatste… Na een recent gastroscopisch onderzoek weet ik precies hoe dat personage in de film zich moet hebben gevoeld. Niets zo traumatiserend als een buis in je keel, een verpleegster die je met een stevige grip in bedwang houdt en jij die woedend en kokhalzend ligt te kreunen. Woedend ja, want tijdens het maken van de telefonische afspraak had ik om een volledige verdoving gevraagd. “Natuurlijk krijgt u een verdoving, mevrouw. Kom zeker nuchter naar het ziekenhuis.” Door een Babylonische spraakverwarring word ik echter niet platgespoten, maar krijg ik van de verpleegster een intraveneus ‘roesje’. Een roesje! Pas als ik al op de tafel lig en vraag waar de anesthesist blijft, luidt het laconieke antwoord dat volledige verdovingen enkel op donderdag plaatsvinden en dat daar een wachtlijst voor is van drie maanden. In luttele seconden ga ik van kalme, maar lichte ongerustheid helemaal in het rood naar pure paniek. Want al snel blijkt dat een ‘roesje’ niet hetzelfde is als knock-out voor pampus liggen. Uit pure colère en de adrenaline die daardoor vrijkomt, onderga ik met grote, angstige ogen en klaarwakker de eerste gastroscopie van mijn leven. De buis wordt zonder dralen door mijn mond tot in mijn maag geramd. De verpleegster drukt mijn schouders haast uit de kom, terwijl ik met beide handen smekend en kreunend naar mijn keel grijp. Voor het eerst in mijn leven ervaar ik claustrofobie van binnenuit. Het is een rauw, verstikkend gevoel. Na vijf minuten is de beproeving gelukkig voorbij en word ik naar de uitslaapkamer gerold. Daar wacht ik hevig hikkend op het verdict van de dokter. “Oei,” schrikt die, als hij me boos naar hem ziet staren, “de verdoving heeft blijkbaar écht niet gewerkt.” Ik ben uiteraard blij dat dit soort onderzoeken bestaan, maar ik hoop eerlijk gezegd niet op een next time.

Luier aan en persen maar

De meeste ziekenhuizen hebben tegenwoordig een eigentijdse website waar een communicatieadviseur op werd losgelaten. Je vindt er gedetailleerde stap-voor-stap handleidingen met duiding over de meest uiteenlopende onderzoeken. Zo kun je je mentaal voorbereiden op bijvoorbeeld een proctoscopie of een rectoscopie. Googel het zelf maar eens en bid vervolgens op je blote knieën dat die woorden nooit ofte nimmer in je medisch dossier verschijnen. Want lichamelijke onderzoeken die in de onderste regionen van je rug plaatsvinden, zijn niet altijd van de poes. Myra (39) heeft al enkele maanden onverklaarbaar veel pijn tijdens de grote boodschap. Aanvankelijk doet ze aan zelfdiagnose: zou het geen glutenallergie zijn? Of prikkelbaredarmsyndroom? Welk dieet ze ook probeert, niets helpt. Na een bezoek aan de huisdokter ondergaat Myra een hele resem onderzoeken, die helaas geen uitsluitsel brengen. Ten slotte belandt ze bij een gastro-enteroloog, die een defaecografie aanbeveelt: een onderzoek van het rectum. De radioloog is getraind in geruststellen, maar voor Myra is het een nachtmerrie die werkelijkheid wordt. Ze moet op haar linkerzij gaan liggen en via een slangetje in de anus wordt een contrastvloeistof in haar endeldarm gespoten. Daar voelt ze gelukkig niet veel van, maar tot haar grote verbazing moet ze vervolgens een luier dragen. Met luier en al wordt ze in een MR-tunnel geschoven. Door de hoofdtelefoon krijgt ze instructies die ze moet volgen: “Pers de gel traag naar buiten en blijf persen tot er geen vloeistof meer over is.” Van elke stap worden beelden gemaakt. Nu is het zo dat Myra niet eens naar het toilet kan gaan als haar vriend in de buurt is, laat staan dat ze haar darmen ledigt voor een voltallig medisch team dat alles kan zien op een groot scherm. De stem in de koptelefoon blijft haar geruststellen en dan wordt de druk plotseling te groot: het moet eruit, verzet is nutteloos. Terwijl ze de dikke vloeistof in de luier perst, besluit ze dat dit het dieptepunt van haar leven moet zijn. Helaas… Na de luiersessie mag Myra plaatsnemen op een mobiel toilet en moet ze opnieuw haar darmen leegmaken, ditmaal zittend, terwijl er röntgenfoto’s worden gemaakt. Ze durft niemand van het team in de ogen te kijken en als het onderzoek voorbij is, maakt ze zich dan ook zo snel mogelijk uit de voeten.

Lees verder op de volgende pagina

1 2
bekijk op één pagina

Meer over gezondheid:

Tekst: Evelien Rutten