Eén op drie Belgen kan de slaap moeilijk vatten. En dat heeft heel wat nadelen. Neuroloog en slaapexperte Inge Declercq begeleidt dagelijks patiënten met slaapproblemen, ze bundelde al haar tips in het boek ‘De kracht van slapen – Een goede nachtrust start overdag’.

Proficiat met je boek. Was een boek over slaap nodig?

“Absoluut. Ik krijg dagelijks patiënten over de vloer die slaapproblemen ondervinden en geef opleidingen in bedrijven die steevast volboekt zijn. Er zijn zoveel dingen uit te leggen. Het leek mij een goed idee om al de info en tips te bundelen in een boek, als leidraad om beter te slapen. Veel mensen weten niet dat je overdag heel veel kunt doen om ‘s nachts beter te slapen. En slaap is nu eenmaal heel belangrijk. Daarnaast is het ook altijd een droom geweest om een boek te schrijven, ik hou ervan om mijn expertise te delen (lacht).”

De een slaapt enkele dagen slecht, de ander heeft heel zijn leven last om in slaap te vallen. Wanneer spreek je eigenlijk van een slaapprobleem?

“We spreken van slapeloosheid als je problemen hebt met in- of doorslapen, en/of te vroeg wakker wordt én als dat een impact heeft op je dagelijks functioneren. Geen energie hebben of onproductief zijn bijvoorbeeld. Al hoef je niet te snel panikeren: we zien vaak mensen die denken dat ze een hele nacht wakker liggen, maar toch zes uur slapen tijdens een slaaptest. Vaak slaap je meer dan je zelf denkt, dat gebeurt onbewust natuurlijk. Piekeren over je slaapgedrag helpt natuurlijk ook niet. Ik maak me meer zorgen over mensen die bijvoorbeeld dubbele jobs doen en zeggen dat ze met 4 à 5 uur slaap per nacht toekomen. Slechts 3% van de bevolking is een ‘short sleeper’, iemand die echt voldoende heeft aan 6 uur slaap. Al de rest heeft tussen de 7 à 9 uur slaap per nacht nodig.”

Kunnen we zelf onze slaap meten? Hoe betrouwbaar zijn sporthorloges die onze slaap meten?

“Ik moet je helaas teleurstellen, die apparaatjes zijn amper staat om de hoeveelheid slaap en nog minder de slaapkwaliteit te meten. Dat is logisch, zo’n device aan je pols kan niet meten wat er in je hersenen gebeurt. Maak je je zorgen, dan maak je best een afspraak bij een slaapkliniek.”

Naast voeding, stress en levensgewoontes, geef je in je boek ook aandacht voor de slaapomgeving. Wat is belangrijk in de slaapkamer? 

“Enerzijds is de temperatuur best tussen 15 en 19 graden. Om goed in te slapen, moet je centrale lichaamstemperatuur dalen. Als het te warm is in je kamer, lukt dat veel moeilijker. Het gevolg is dat je minder goed slaapt. Daarnaast gebruik je slaapkamer best alleen om te slapen en niet om je problemen op te lossen en zorg je dat je kamer licht- en geluidsdicht is.”

En ook de kwaliteit van ons bed is belangrijk. Waarop letten we als we een nieuw bed kopen? 

“Er is niet één gouden regel. Ik raad mensen aan om naar een winkel te gaan waar ze je professioneel bijstaan. Daarnaast ben ik voorstander van een eigen matras en lattenbodem. Je partner heeft andere noden dan jijzelf.”

We hebben de eerste hittegolf al achter de rug, maar dat zal volgens metereologen niet de enige zijn. Hoe moeten we de slaap vatten als het warm is?

“Neem een lauwe douche voor je gaat slapen, blok overdag de zon door gordijnen of rolluiken te sluiten en zet de slaapkamerdeur open. Gebruik je een airco, zet die dan aan voor je gaat slapen, maar laat hem niet een hele nacht aan. Drink niet te veel vlak voor je gaat slapen.”

Over dat drinken: dat we beter geen koffie drinken voor we gaan slapen, weten we natuurlijk al. Maar is zo’n rustgevende thee wel een goed idee? 

“Baadt het niet, dan schaadt het niet. Al wil je ‘s nachts ook niet moeten opstaan omdat je blaas vol zit. Drink het daarom best het laatst een uur voor je gaat slapen. Slaaptheetjes kunnen rustgevend werken, je kan er best geen mirakels van verwachten voor het oplossen van je slaapprobleem.”

Hoe sta je tegenover slaapmedicatie? 

“Ik raad het sterk af. Ze veroorzaken een soort knock-out in je hersenen, je zult wel slapen, maar het is geen kwalitatieve slaap.  Er is helaas geen quick fix voor slaapproblemen. Als je het al neemt, mag dat maximum voor twee weken zijn, daarna werken die pillen al verslavend. Zelf raad ik het zelden aan, dat gebeurt enkel als er een combinatie is met een belangrijk onderliggend psychisch probleem.”

Heb je één gouden tip om de lezeressen mee te geven? 

“Slapen is een natuurlijk fenomeen en we zijn allemaal geprogrammeerd om afwisselend wakker te zijn en dan weer te slapen. Ook al lijkt dat niet te lukken bij jou zoals je wil, er zijn heel veel kleine dingen die je overdag kunt doen om je nachtrust te verbeteren, maar één sleutel tot succes is er niet. Er zijn altijd oplossingen, blijf vooral niet zitten met je slaapprobleem, maar raadpleeg een professional als je vindt dat je slecht slaapt. En lees mijn boek, dat staat vol praktische tips en oplossingen”

TIPS VOOR SLECHTE SLAPERS:

  • Staar je niet blind op polsdevices die je slaap zouden meten:ze geven geen accuraat beeld van wat er zich in je hersenen afspeelt en kunnen de angst voor slecht slapen verergeren.
  • Schiet niet meteen in paniek, een slaapprobleem is vaak minder erg dan je zelf denkt:mensen geven vaak aan veel minder te slapen dan ze in werkelijkheid doen. Het zijn de negatieve gedachten over je slaap die je slaapprobleem zullen aanwakkeren.
  • De luchtkwaliteit en temperatuur in je slaapkamer zijn belangrijk:zet regelmatig ramen en deuren op en kies eventueel voor een luchtzuiverende plant.
  • Heb je het warm?Neem een lauwe douche voor je gaat slapen, zo daalt je centrale lichaamstemperatuur.
  • Pak je stressprobleem aan:er zijn ondertussen veel studies die bewijzen dat stress een negatieve invloed heeft op je nachtrust. Hoe meer je die stress kan verminderen tijdens de dag, hoe beter je zal slapen.
  • Zoek het licht overdag op:je lichaam en brein werken volgens een natuurlijke klok, bij daglicht word je wakker, wanneer het donker wordt, geef je je brein het signaal dat het tijd is om te slapen. Het is écht belangrijk om het daglicht op te zoeken, trek naar buiten en maak een wandeling. Dat zal zowel je energie overdag als je nachtrust bevorderen.
  • Neem niet zomaar slaapmedicatie:die is verslavend en lost de onderliggende oorzaak van het slaapprobleem niet op.
  • Blijf je problemen ondervinden, neem dan contact op met een slaapspecialist. Blijf niet zitten met je slaapprobleem!

Meer lezen? De kracht van slapen van Inge Declercq is hier verkrijgbaar voor €22,50

Meer tips voor je nachtrust:

Openingsbeeld: Sézane