De start van het nieuwe jaar betekent vaak dat we goede voornemens opmaken. Neen leren zeggen in 2021? Een goed idee. Mien van Lifegoal Coaching leert je met haar online training Saying no like a pro vanaf nu je eigen grenzen te bewaken.

Een last minute afspraak met vriendinnen, een ambitieus project op het werk of die ene collega die vraagt of je nog wat extra taken op je kunt nemen… Vind je het lastig om nee te zeggen? Je bent niet alleen. Nochtans geeft een nee veel voordelen. Je bewaakt je grenzen en maakt meer tijd vrij voor de mensen die echt belangrijk voor je zijn. Maar hoe zeg je dan nee? Wij vroegen het aan Mien.

Je bent coach en geeft online cursussen. Een daarvan is ‘neen leren zeggen’, waarom is het zo belangrijk om vaker neen te zeggen? 

“To do lijstjes worden alsmaar langer en onze ambities groter. Het is goed om veel voornemens te hebben en ambities waar te maken, maar neen durven zeggen tegen bepaalde zaken is eigenlijk ja zeggen tegen jezelf. Heel wat mensen durven of kunnen nooit nee zeggen, willen anderen pleasen en worden daar zelf ongelukkig van. Regelmatig iets of iemand afwijzen is daarom een vorm van zelfliefde en zelfontplooiing. Meer zelfs: ik ik begeleid in mijn zaak mensen met een burn-out, en hoewel ieder verhaal verschillend is, zie ik vaak één rode draad: mensen zeggen geen nee en raken daardoor overspoeld. Of ze stellen zich op een bepaal moment in hun leven de vraag of ze wel gelukkig zijn. Waarom zou je wachten tot er iets gebeurt, voor je jezelf die belangrijke vragen stelt? Omdat ik vaak hetzelfde vertel (lacht) en heel veel vragen kreeg rond het onderwerp, besloot ik een online cursus op te zetten. En de nood blijkt aan het succes van de cursus. Want vergis je niet, neen zeggen is niet gemakkelijk.”

“Nee zeggen tegen een ander is eigenlijk ja zeggen tegen jezelf”

Vertel, waarom is het zo moeilijk?

“Daar zijn verschillende redenen voor. Als je kijkt naar de behoeftepiramide van Maslow is het helemaal niet vreemd dat we liever ja zeggen. We zijn sociale dieren en willen er graag bij horen. Door mensen te pleasen en altijd ja te zeggen, hopen we onbewust in de gratie te vallen en geliefd te zijn. Komt daar nog eens bij dat ons brein geneigd is te kiezen voor kortetermijnvoordelen – je hoeft geen ongemakkelijk gesprek te voeren – in plaats van de voordelen op lange termijn. En net omdat we zo gehaast zijn en telkens blijven gaan, staan we eigenlijk ook niet stil bij wat we echt willen en belangrijk vinden. Ten slotte zeggen we gewoon vaak ja omdat we dingen leuk vinden. Dat kan op werkvlak zijn: ja zeggen tegen boeiend en uitdagend project hoewel je eigenlijk al veel op je bord hebt, maar ook tegen vrienden. Want we willen liefst overal bij zijn (lacht).”

Hoe moeten we neen zeggen?

“Helaas zijn er niet enkele praktische tips die je snel even toepast. Je moet je mindset veranderen. Dat start met tijd nemen om voor jezelf op te schrijven wat je echt belangrijk vindt. Tegen welke dingen wil je echt ja zeggen met andere woorden? Kiezen lijkt moeilijk, maar vergis je niet: door niet te kiezen maak je eigenlijk ook een keuze. Je kiest ervoor om jezelf op de tweede plaats te zetten. Een goede planning maken is daarbij essentieel. Zie de dingen die je inplant als een afspraak en leef ze ook na, ook de afspraken met jezelf! Besloot jij op een bepaald moment een fotoboek te maken van je laatste reis, en vraagt je vriendin om net op dat moment een wandeling te maken, dan weet je wat je te doen staat. Met andere dingen is dat soms moeilijker: een interessant project bijvoorbeeld. Wees niet te impulsief, maar koop jezelf wat tijd door te zeggen dat je even zult nadenken. Op die manier vermijd je dat je meteen antwoordt en achteraf spijt hebt.”

“Nee zeggen is niet egoïstisch. Door bewust voor iets te kiezen, ben je er op dat moment 100%. Het verbetert je relaties en maakt je productiever op het werk”

Aan die vriendin of moeder kun je het nog wel uitleggen, maar hoe zeg je neen tegen collega’s waar je voorheen altijd ja tegen zei? 

“Ik hoor van mijn klanten dat daar inderdaad wel eens reactie op komt. ‘Amai, iemand is veranderd na haar burn-out?’ of zelfs ‘is het de tijd van de maand misschien?’ Als je jarenlang op alles ja zei, kan het natuurlijk verrassend zijn dat er opeens een nee komt. Daarom is het belangrijk collega’s en leidinggevenden in te lichten over je idee. Als je de cursus volgt, kun je die gemakkelijk als kapstok gebruiken om te vertellen dat je het wil proberen. Nee leren zeggen wil trouwens niet noodzakelijk zeggen dat je nooit meer een collega helpt of ieder project afwijst, het kan ook gaan over bereikbaar. ‘s Avonds je mailtjes niet meer beantwoorden bijvoorbeeld. Je collega’s kunnen er trouwens ook wel bij varen, want als je beter in je vel zit, zul je productiever zijn. Dat neemt niet weg dat het niet gemakkelijk, ik groei er zelf ook nog iedere dag in.”

Nee zeggen maakt productiever? 

“Ja. De grootste misvatting is dat je egoïstisch bent als je nee zegt. Dat is het zeker niet. Door bewust te kiezen, kun je relaties verbeteren. Voor je partner of vriendinnen is het bijvoorbeeld fijn dat je er voor de volle 100% bent. Je bent op dat moment niet bezig met andere dingen of mensen. Zelf ondervind ik dat ook als ik bijvoorbeeld neen zeg tegen een avond met vriendinnen, dat lijkt soms een moeilijke keuze, maar als ik dan achteraf in mijn zetel zit, kan ik oprecht blij zijn met die tijd voor mezelf.”

Als je zelf een cursus geeft moet je heel goed zijn in neen zeggen.

“Ik ben er zelf niet heel sterk in, daarom boeit het thema me zo. Ik ben sterk gegroeid, vroeger was ik constant gehaast, nu ben ik al iets rustiger en denk ik eerst even na voor ik ja zeg. Ik moet mezelf wel blijven aansporen om niet in dezelfde valkuil te stappen. Ik kan je trouwens verklappen: leuk is het niet. Je wordt er beter in en krijgt heel veel voordelen terug, maar het wordt niet opeens tof of gemakkelijk.”

Ken je al veel succesverhalen?

“Ik hoor dat mijn klanten echt groeien, en dat doet deugd. Een van de verhalen die me het meest bijbleven is dat van een schooldirecteur die helemaal overwerkt was omdat hij nooit iets uit handen gaf. Na de cursus vertelde hij me dat hij een aanbod had gekregen van de Minister van Onderwijs, maar dat hij het afsloeg omdat het niet paste in zijn agenda. Hij deed er zelf luchtig over, maar ik was zo trots. Als je nee kunt zeggen tegen zo’n grote opportuniteit leer je echt naar jezelf en je wensen en noden te luisteren.”

Concrete tips om succesvol neen te zeggen:

  • Bepaal voor jezelf wat belangrijk is. Schrijven kan je daarbij helpen. Welke doelen wil je graag bereiken? Wat vind je echt belangrijk in het leven?
  • Licht je collega’s en vrienden in: als je altijd ja hebt gezegd, verschiet je omgeving wel eens als je opeens neen zegt. Dat kun je oplossen door ze op voorhand in te lichten. Vertel simpelweg dat je besloten hebt om nee te zeggen.
  • Zie je tijd voor jezelf als een afspraak: plan het is zoals een belangrijke vergadering, en noteer het in je agenda. Wanneer iemand je vraagt om iets te doen, kun je simpelweg antwoorden dat je een afspraak hebt. En die heb je ook: afspraken met jezelf zijn minstens even belangrijk als andere afspraken.
  • Bewaak je tijd en wees niet overmoedig: zie je tijd als een tube tandpasta, hoe meer je gebruikt hebt, hoe zuiniger je wordt.
  • Stop met easy gratification: alles lijkt snel te moeten gaan in onze maatschappij. Bestel je nu iets, dan is het vandaag nog in huis. We zijn ook geneigd om op die manier beslissingen te nemen. Dat is geen goed idee. Krijg je een vraag, stel dan voor om later te antwoorden. Op die manier koop je tijd en kun je rustig nadenken over het voorstel.
  • Wees realistisch: je zult misschien nog ja zeggen tegen dingen en achteraf spijt hebben. Dat kan frustrerend zijn, maar dan is het belangrijk om erbij stil te staan.

Wie is Mien? 

Mien is Handelsingenieur, maar specialiseerde zich in het menselijke aspect. Ze is oprichter van Lifegoal Academy: ze coacht bedrijven en is burn-out- en levenscoach. Daarnaast geeft ze de online training ‘Saying no like a Pro’. In haar boek ‘Een jaar vol aandacht’ wil ze ons bewust maken van onze tijd en probeert ze ons via 12 thema’s stil te doen bij staan bij wat nu echt belangrijk is, om ons zo de juiste levenskeuzes te doen maken.

Meer tips voor een fantastisch jaar: