De aandoening endometriose trad het voorbije jaar uit de schaduwen van de onbekendheid. Steeds meer mensen die menstrueren weten wat het inhoudt. En mensen die met de aandoening leven hebben geen schroom meer om hun verhaal hierover te brengen. Ook prof. Jasper Verguts wil (nogmaals) zijn steentje bijdragen aan het groeiend bewustzijn rond endometriose. Deze maand kwam zijn boek De tikkende tijdbom in je buik: Endometriose herkennen en behandelen uit.

“Tijdens consultaties merkte ik dat mensen vaak dingen zelf waren gaan opzoeken”, aldus prof. Verguts, gynaecoloog in het Jessa-ziekenhuis in Hasselt en leidinggevende van het expertisecentrum voor endometriose. “Over endometriose is enorm veel te vinden online, maar vaak zien mensen door het bos de bomen niet meer en blijven ze met vragen zitten.” Tijd dus voor een bevattelijke samenvattende bundel over de aandoening. “Op deze manier kunnen mensen beroep doen op complete en correcte informatie en weten ze beter wat hen te wachten staat”, aldus Verguts.

Wat en waarom?

Dus laten we beginnen bij het begin: Wat is endometriose nu juist? Verguts verduidelijkt: “Deze hormoongevoelige aandoening hangt onlosmakelijk vast aan de menstruatiecyclus. Baarmoederslijmvlies gaat zich manifesteren buiten de baarmoeder, meestal in de buikholte.” Dit baarmoederslijmvlies is eveneens gevoelig aan hormonen en gaat dus opspelen bij elke menstruatie. “Door middel van een ontstekingsreactie wil het lichaam de endometriose (dus het baarmoederslijmvlies dat buiten de baarmoeder voorkomt) opruimen. En bij mensen met endometriose gaat dit moeilijk of niet”, gaat de gynaecoloog verder. Dit veroorzaakt bijgevolg fysiek ongemak, vaak gemaskeerd als menstruatiepijn.

“Over endometriose is enorm veel te vinden online, maar vaak zien mensen door het bos de bomen niet meer .”

Er zijn verschillende subtypes van endometriose, maar naar de oorzaken ervan blijft het nog gissen. “Wat endometriose veroorzaakt, weten we niet”, aldus Verguts. Volgens de arts speelt er een genetische factor mee en ligt een verstoord afweersysteem aan de basis ervan. “Als een lichaam de endometriose niet goed kan afweren, gaat het verder blijven woekeren.”

Behandeling

1 op 10 mensen die menstrueren maakt eens in hun leven endometriose mee. 10 procent van die mensen met endometriose ervaart ook effectief last. Om er korte metten mee te maken zijn er twee soorten behandelingen: hormonaal en chirurgisch. De anticonceptiepil legt de eierstokken stil, waardoor de hormoongevoelige aandoening niet meer gestimuleerd word. In het geval van een chirurgische ingreep wordt de endometriose weggenomen. Allebei zijn echter geen garantie dat de klachten voorgoed weg zijn.

Als je endometriose te lang vrij spel geeft is er een kans dat het gaat ingroeien in andere organen zoals de eierstokken, darmen of blaas. Dit kan dan weer bij het chirurgisch verwijderen voor letsels zorgen aan deze organen. “Het is dus belangrijk om de aandoening snel te ontdekken”, zegt Verguts.

Als je endometriose te lang vrij spel geeft kan het ingroeien in andere organen zoals de eierstokken, darmen of blaas.

Maar juist hier knelt het schoentje. “Het diagnosticeren van endometriose verloopt niet als vanzelfsprekend”, legt Verguts uit. “Vooreerst zijn de klachten vaak vaag; onder andere pijnlijke menstruatie, pijnlijke stoelgang, bloed bij het plassen of bij de stoelgang. Daarnaast is het moeilijk om via echografie, MRI of welk ander onderzoek de endometriose op te sporen.” Wat wel zekerheid biedt, is een kijkoperatie. “Maar dat doe je niet zo maar bij elke patiënt”, vertelt hij.

Hoe herkennen en voorkomen?

Je zal dus niet met zekerheid zelf kunnen uitmaken of je aan endometriose lijdt. Maar toch is er één klacht die vrij snel alarmbelletjes zou moeten laten rinkelen. Verguts: “Wanneer de menstruatiepijnen elke maand systematisch erger worden, is dat een sterke indicator voor endometriose. Omdat de ontsteking elke maand verder groeit, gaat de pijn dus ook in stijgende lijn evolueren”, aldus Verguts.

“Wanneer de menstruatiepijnen elke maand systematisch erger worden, is dat een sterke indicator voor endometriose.”

Voorkomen dat het zo ver komt, lijkt ook niet al te makkelijk. “Mensen die de anticonceptiepil nemen hebben minder kans op endometriose“, verzekert Verguts. “Ook zwangerschap en het geven van borstvoeding kunnen helpen tegen de aandoening. Maar dat zijn geen zaken die je kan voorschrijven.”

Met zijn boek De tikkende tijdbom in je buik: Endometriose herkennen en behandelen doet dr. Verguts zijn extra duit in het zakje om mensen zo snel mogelijk te diagnosticeren. Hij hoopt mensen sneller op het endometriose-spoor te brengen “en dus zo hun lijdensweg tot de juiste diagnose wat in te korten”, besluit Verguts.

De tikkende tijdbom in je buik: Endometriose herkennen en behandelen ligt vanaf vrijdag 23 september in de rekken.

Meer over gezondheid: